“Cấu tạo bầu sữa mẹ” và “cách chăm sóc và bảo vệ bầu sữa trong thai kỳ” - Tạp Chí Mẹ Yêu Bé

728x90 AdSpace

Tin Mới Nhất

“Cấu tạo bầu sữa mẹ” và “cách chăm sóc và bảo vệ bầu sữa trong thai kỳ”

Trước tiên để biết cần chăm sóc và bảo vệ bầu vú như thế nào, chúng tôi sẽ điểm qua một số kiến thức căn bản về sự phát triển và cấu trúc của bầu vú.



1- Sự phát triển của bầu vú:


Từ tuần 4-5 bào thai, tế bào gốc của tuyến vú (glandular tissue) được phát triển thành dây sữa (milk line) nhưng chưa nhìn thấy rõ. Từ tuần 7-8 Từ tuần 12 đến 16, nhóm nhỏ các tế bào bắt đầu phân chia thành mô vú và các tuyến ống để sản xuất sữa trong tương lai. Các mô khác phát triển thành tế bào cơ sẽ tạo thành đầu ti và quầng vú (các mô tối xung quanh đầu ti) . Trong các giai đoạn sau của thai kỳ, kích thích tố của người mẹ, qua nhau thai vào thai nhi giúp các tế bào vú tạo thành các cấu trúc phân nhánh từ đó hình thành các ống dẫn sữa. Mỗi ống bé tí dẫn ra một lỗ riêng trên đầu ti. Trong 8 tuần cuối cùng, tiểu thùy (tuyến sản xuất sữa), trưởng thành và thực sự bắt đầu tiết ra một chất lỏng được gọi là sữa non. Ở trẻ sơ sinh (cả nam và nữ), sưng phồng bên dưới núm vú và quầng vú, có thể tiết 1 ít sữa non. Từ sơ sinh đến trước tuổi dậy thì, ngực nam và nữ và không khác nhau.

Khi đến tuổi dậy thì nữ, hocmon estrogen được tiết ra, sau đó kết hợp với progesterone trong khoảng 3, 4 năm phát triển bầu vú và buồng trứng để đạt đến trưởng thành vào tuổi 16. Tuyến sữa, chồi nan sữa và các ống dẫn sữa tiếp tục phát triển qua mỗi kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên, sự các tuyến sữa sẽ chỉ tiếp tục phát triển hoàn chỉnh trong giai đoạn mang thai.

2- Cấu trúc bên ngoài và bên trong của bầu vú của nữ giới:

Bên trong bầu vú có ba loại mô: mô tuyến, mô sợi (bao gồm dây chằng) và mô mỡ. Tỷ lệ tương đối của các loại mô thay đổi theo độ tuổi, chu kỳ kinh nguyệt, tuần của thai kỳ, và tình trạng dinh dưỡng.

Bên ngoài bầu vú:

- Da (dưới da là lớp mỡ đệm) tạo độ êm và đàn hồi cho bầu vú để chứa toàn bộ hệ thống cấu trúc và tuyến vú bên trong nở ra hay thu lại theo từng giai đoạn. Độ đàn hồi và dẻo dai của làn da này là rất quan trọng, cần được chăm sóc đúng cách.

- Đầu ti (núm vú - nipple) là nơi thoát tia sữa được bảo vệ bởi chất dầu tự nhiên tiết ra bởi quầng vú. Đầu ti có nhiều lỗ mở, do đó nhại cảm, dễ bị tổn thương, dễ nhiễm trùng, tránh tác động hay kích thích trực tiếp vào đầu ti.

- Quầng vú (areola) là phần da màu tối hơn xung quanh đầu ti thu hút sự chú ý của bé, có những hạt là những túi tinh dầu li ti dưỡng da và bảo vệ đầu ti và quầng vú, tinh dầu cũng có mùi hương đặc thù để bé nhận ra mẹ. Dưới quầng vú, cách chân ti 1.5cm là nơi ống dẫn sữa phình ra to nhất để chứa sữa cho bé "vắt" bằng lưỡi và môi khi bú mẹ, ở đây cũng có đầu dây thần kinh kích thích hocmon tiết sữa.

Cấu trúc nâng đỡ và hỗ trợ bên trong:


- Cơ ngực + xương sườn, xương đòn gánh: Bầu vú chỉ có các mô mỡ, mô sợi, mô tuyến và không có cơ để tự nâng đỡ. Tuy nhiên, phía trong cùng trước lá phổi là một dàn xương và cơ chắc chắn giúp nâng đỡ 2 bầu vú trong các thời kỳ phát triển và thay đổi.

- Dây chằng (Cooper ligaments/ suspensory ligaments/ fibercollagenous septa): Một hệ thống sợi collagen bắt đầu từ xương đòn gánh, đan kết như một cái rỗ nằm dưới da của cả bầu vú, nâng đở toàn bộ cấu trúc và tạo hình cho bầu vú.

- Mạch thoát bạch huyết (lymphatic drainage): Mỗi vú có nhiều đường mạch thoát bạch huyết với nhiều hạch ở vùng dưới ngực gần xương đòn và nách, tạo bạch cầu bảo vệ cơ thể.

- Dây thần kinh (nerve): Dây thần kinh ở vú phát sinh từ các chi nhánh của 4 , 5 và 6 dây thần kinh liên sườn. Chi nhánh thấp nhất của các dây thần kinh liên sườn thứ 4 nhạy cảm nhất ở quầng vú ở vào khoảng vị trí 5 giờ ở ngực bên trái và vị trí 7 giờ trên ngực phải . Quầng vú là phần nhạy cảm nhất của vú, nhạy cảm ngày càng tăng khi sinh.

- Mạch máu: Hệ thống mạch máu và khả năng cung cấp chất cho tuyến vú cũng quan trọng như sự luân chuyển máu trong dây nhau để nuôi thai nhi. "Động mạch trong vú" cung cấp 60% - 70%, và "động mạch dọc bên vú" cung cấp 30% - 40% lượng máu cần thiết cho tuyến vú, đặc biệt cho quá trình trao đổi chất và tạo sữa trong tuyến vú.

-Mô mỡ: ở 3 vị trí chính: (i) ngay bên dưới da, mỏng nhất ở vùng gần núm vú. (ii) mô mỡ giữa các mô tuyến khác (iii) mô mỡ sát cơ ngực. Số mỡ trong vú cũng như trong người khác nhau giữa người này và người khác, và thay đổi.

- Nang sữa, túi nhỏ tạo sữa (nhà máy sữa - alveoli) bao gồm rất nhiều các tế bào tạo sữa (lactocyte) - tạo sữa dưới tác động của hocmon tạo sữa prolactin - sữa được tạo từ các tế bào sữa được chứa trong nang sữa.

- Bao nang (myoepithelial cell), là tế bào dạng lưới, bao quanh mỗi nang sữa và co thắt để sữa bị đẩy sữa từ nang sữa vào ống dẫn sữa dưới tác động của hocmon oxytocin. Đôi khi sữa được tạo, nhưng nan sữa không vắt (vì thiếu hocmon oxytocin), sữa không chảy vào ống dẫn sữa được, dẫn đến hiện tượng cương sữa (sờ thấy rõ các cục nan sữa căng cứng.)

- Ống dẫn sữa (duct, ductules) nhận sữa từ các nang sữa, có khoảng 20 ống dẫn sữa. Khoan phình (lactiferous) phần phình to của ống dẫn dưới quầng vú, cách chân ti khoảng 1.5cm, là nơi sữa được trữ tạm (ngắn hạn) trước khi được vắt/ hút ra ngoài

[Sữa không được trữ lại lâu trong ống sữa hay khoang phình, khi ống dẫn sữa không được làm trống sữa sẽ thu về nang sữa và sẽ không sản xuất nữa. Do đó, quan niệm và cách "để dành sữa" trong ngực để dồn lại cho nhiều là nguyên nhân gây tắc sữa, mất sữa.]

- Đầu thoát sữa (openning) là điểm kết thúc của ống sữa nơi đầu ti, mỗi bầu vú có khoảng 20 ống sữa nên có khoảng 20 lỗ thoát.

3- Những thay đổi trong giai đoạn mang thai:

Mang thai là giai đoạn đặc biệt trong cuộc đời người phụ nữ. Chúng ta, được có bầu vú để nuôi con bằng sữa mẹ khi con chào đời. Do đó, giai đoạn mang thai cũng là giai đoạn các tế bào chức năng của tuyến sữa được hoàn thiện nhờ tác động và biến đổi của hocmon.

Trước tiên, bầu vú gia tăng kích thước khi các tuyến sữa và các mô trong ngực phát triển. Bầu vú đầu hơn, chắc hơn, lớn hơn. Các mạch máu dưới da hiện rõ lên, và lượng máu bơm vào vú tăng lên, đầu ti và quầng vú lớn hơn, đổi màu (đậm hơn) dày hơn và có những hạt cộm nhỏ chứa chất dầu giúp sát trùng, dưỡng da và tạo mùi thu hút bé bú mẹ sau này.

4- Cách chăm sóc bầu vú khi mang thai

Khá nhiều bà mẹ tương lai không nghĩ đến việc chăm sóc bầu vú trong quá trình mang thai, vì lợi ích của việc này đối với việc nuôi con hiếm khi được nhắc đến.

Chăm sóc cơ thể, và chăm sóc bầu vú nên là ưu tiên hàng đầu của bà mẹ để giúp việc nuôi con sữa mẹ trong tương lai được thuận lợi, có ngay sữa non sau khi sinh, con bú được hiệu quả.

Cần áp dụng các công việc chăm sóc và các động tác thể dục sau, từ tuần 20 - của thai kì liên tục đến tuần 36 (không áp dụng sớm trong thai kỳ, vì tuyến vú chưa hoàn chỉnh.)

Cách vệ sinh đầu ti và quầng vú:

- Mỗi ngày khi tắm, nên làm sạch đầu ti, giữ cho đầu ti lúc nào cũng trong tình trạng mềm mại, các đầu tia sữa thông thoáng, giúp sau này tiết ra sữa dễ dàng.

- Trong trường hợp đầu ti cứng và bám nhiều chất bẩn các mẹ có thể dùng bông gòn thấm dầu (baby oil, dầu dừa, kem dưỡng da nha đam aloe vera...) và lau nhẹ, vết bẩn cứng sẽ được lấy ra dễ dàng mà ko làm các mẹ đau.

- Trong trường hợp các mẹ nào đầu ti ngắn, phẳng hoặc thụt vào trong, thì nên hút nhẹ ra dần mỗi ngày một ít (dùng ống tiêm cắt đầu gắn kim và đảo đầu xi lanh) hoặc dùng 2 ngón tay cái và trỏ kéo nhẹ theo hướng từ trong ra ngoài từ ngoài vào trong, bóp nhẹ theo chiều dọc và xoay nhẹ đầu ti là được.

- Sữa non có thể có trong bầu vú từ tuần 20, nếu sữa tiết ra phải dùng miếng lót thấm sữa để giữ khô và vệ sinh cho đầu ti và quầng vú, để tránh bị nấm.

Cách massage bầu vú (mỗi ngày):

- Massage khi tắm, xoa cả bầu vú theo vòng tròn từ chân ngực đến quầng vú theo chiều kim đồng hồ và sau đó ngược chiều kim đồng hồ.

- Sau khi massage, dùng 2 đầu ngón tay vỗ nhẹ khắp bầu vú để tăng lượng máu về bầu vú.

- Lau cả bầu vú bằng khăn lông mềm với nước nóng, sau đó lau lại với nước lạnh, để giúp các mạch máu giãn nỡ và co lại linh hoạt.

Cách lựa chọn áo ngực phù hợp:

- Bà bầu dễ đổ mồ hôi, nên chọn loại áo ngực cotton thông thoáng.

- Áo ngực bản to, dây to, không có gọng sắt giúp nâng ngực tốt hơn và thoải mái hơn.

- Bầu vú được nâng đỡ bởi những sợi cơ gọi là cơ treo AC (suspensory ligaments of Astley Cooper). Một khi bị giãn, các cơ này khó có thể phục hồi về tình trạng ban đầu, do đó ngay từ đầu thai kỳ cần có áo ngực hỗ trợ và thay đổi áo ngực đúng cở khi bầu ngực thay đổi kích thước.

Uống nhiều nước và thoa kem dưỡng da giữ ẩm và tăng độ đàn hồi cho bầu vú (không thoa kem vào đầu ti và quầng vú):


- Phụ nữ mang thai cần uống nhiều nước, và dùng kem dưỡng da giúp giữ làn da của bầu vú luôn mềm mại và tăng độ đàn hồi tránh bị rạn da vùng ngực.

- Bơi lội trong thai kỳ cũng là cách để bầu ngực được thể dục, được massage bởi dòng nước. vi - Dinh dưỡng tốt cho bầu vú:

Hấp thu nhiều vitamin E, vitamin A tốt cho bầu vú, cùng với chế độ dinh dưỡng đủ chất và tập thể dụng là những yếu tố quan trọng để có bầu vú khoẻ mạnh.

Một vài thảo dược giúp cân bằng hocmon và giúp bầu vú khoẻ mạnh:

+ Củ nghệ - bởi các dược tính đặc biệt, củ nghệ hàng ngàn năm nay đã được ưu chuộng trong nhiều nền văn hoá, không chỉ bổ dưỡng, củ nghệ còn chống ung thư vú, ung thư phổi và một số bọ phận khác trong cơ thể.

+ Rong biển - rong biển có nhiều i-ốt là khoáng chất chần thiết chống các loại bệnh sơ hoá trong bầu vú và giúp bầu vú phát triển khoẻ mạnh.

Thảo dược cũng chỉ nên sử dụng chừng mực như gia vị bổ sung trong bữa ăn, bên cạnh các loại thức ăn phong phú khác.

Nói chung, không chăm sóc bầu vú đúng cách có thể khiến khởi đầu của việc nuôi con sữa mẹ gặp khó khăn, có thể dẫn đến tắc sữa, mất sữa, đau ngực, đau đầu ti mẹ nản chí, con không nhận đủ dinh dưỡng.

Các bà mẹ tương lai hãy làm theo những hướng dẫn này để có sự chuẩn bị chu đáo.

Chúc các mẹ nuôi con sữa mẹ thành công!

Tạp chí mẹ yêu bé chia sẻ các kiến thức kinh nghiệm cho mẹ và bé; giúp mẹ làm đẹp giúp bé mau lớn, khỏe mạnh. Gửi tâm sự và chia sẻ những kinh nghiệm làm đẹp và chăm sóc con của bạn đến vinguyen2302@gmail.com. Chúng tôi sẽ giúp bạn tư vấn,giải đáp thắc mắc và trả lời trong thời gian sớm nhất.
“Cấu tạo bầu sữa mẹ” và “cách chăm sóc và bảo vệ bầu sữa trong thai kỳ” Reviewed by Trương Minh Trí on 15:13:00 Rating: 5 Trước tiên để biết cần chăm sóc và bảo vệ bầu vú như thế nào, chúng tôi sẽ điểm qua một số kiến thức căn bản về sự phát triển và cấu trúc ...

Không có nhận xét nào: